Η συμβολή της άσκησης στην πρόληψη της νόσου Alzheimer

Η νόσος Alzheimer συνδέεται με το αυξημένο αγγειακό και νευρικό οξειδωτικό stress, καθώς και με τη μειωμένη εγκεφαλική αιματική ροή(5,6).Όπως και τα επίκτητα καρδιαγγειακά νοσήματα συνδέονται άμεσα με την εμφάνιση της νόσου.Έτσι διαπιστώνουμε πως παράγοντες όπως η παχυσαρκία,η αρτηριακή υπέρταση,η υποκινητικότητα,η υπερλιπιδαιμία,ο σακχαρώδης διαβήτης το άγχος και η κατάθλιψη παίζουν καθοριστικό ρόλο στην ενίσχυση των νευροεκφυλιστικών αλλοιώσεων που παρατηρούνται στον εγκέφαλο.(βιβλ.1,21,22)

Στα μη φαρμακευτικά μέτρα πρόληψης του Alzheimer την πρωτιά καταλαμβάνουν οι νοητικές δραστηριότητες,η άσκηση και η μεσογειακή διατροφή.(βιβλ.4,24,25).Η άσκηση που πραγματοποιείται συστηματικά ακόμα και με μέτρια ένταση αλλά και σε μικρή ποσότητα προκαλεί αγγεογέννεση και αυξημένη αιματική ροή στην παραγκεφαλίδα,τον ιππόκαμπο καθώς και στον κινητικό φλοιό.(βιβλ.31,7).Συνεπώς είναι ικανή να προλάβει ή να περιορίσει τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου από 37-50%(βιβλ.4).Αυτό πραγματοποιείται διότι η φυσική άσκηση ιδιαίτερα η αερόβια αυξάνει την αιματική ροή και το μεταβολισμό του εγκεφάλου(βιβλ.26,27,6,7) και μειώνει το οξειδωτικό stress στον εγκέφαλο(βιβλ.1).

Oι ασθενείς με τη νόσο (Αlzheimer) είναι επιρρεπής σε τραυματισμούς και πτώσεις.Η κινητικότητα τους μειώνεται συνεπώς αυτόματα και η αυτοεξυπηρέτησή τους (βιβλ.23,8-11).Εδώ ακριβώς έρχεται η συμβολή της άσκησης η οποία έχει στόχο τη βελτίωση της ικανότητας αντίληψης και της γενικής εγρύγορσης,τη βελτίωση της καρδιοαναπνευστικής λειτουργίας,τη ποιότητα και το εύρος κίνησης,τη μυική ισχύ,την ισορροπία και την αντοχή.Τα οφέλη όμως δε σταματάνε εδώ καθώς προλαμβάνει τη μυική ατροφία των μυών όπως και την δυσκαμψία-την απώλεια ελαστικότητας των μυών.Η επίτευξη λοιπόν όλων των παραπάνω στόχων μέσα από την άσκηση επιτυγχάνει τη μείωση των πτώσεων και του ρυθμού απώλειας της κινητικότητας και της διατήρησης της λειτουργικότητας και της ανεξαρτησίας.

Εν κατακλείδι η άσκηση βελτιώνει το θυμικό όπως και τη συμπεριφορά των ατόμων με τη νόσο,το άγχος,την κατάθλιψη,την ποιότητα του ύπνου,ενισχύει την κοινωνικότητα και την αυτοεξυπηρέτηση.Ελαττώνει το φόβο,προλαμβάνει τις διαταραχές της ισορροπίας και τις πτώσεις.Επικροτεί τη λειτουργική ικανότητα του ατόμου και βελτιώνει τον τρόπο και την ποιότητα της ζωής του (βιβλ.28,29,30,12,13,14-20).Μειώνει τα μυοσκελετικά προβλήματα όπως και προλαμβάνει και την οστεοπόρωση κ.α.

Όλα αυτά λοιπόν τα οφέλη της άσκησης είναι δυνατόν να τα συναντάμε μπροστά μας έως και 1 χρόνο μετά τη διακοπή του προγράμματος.

Βιβλιογραφία

1. RADAK Z, HART N, SARGA L, KOLTAI E, ATALAY M, OHNO H ET AL. Exercise plays a preventive role against Alzheimer’s disease. J Alzheimers Dis 2010, 20:777−783

2.SMALL GW, RABINS PV, BARRY PP, BUCKHOLTZ NS, DEKOSKY ST, FERRIS SH ET AL. Diagnosis and treatment of Alzheimer disease and related disorders. Consensus statement of the American Association for Geriatric Psychiatry, the Alzheimer’s Association, and the American Geriatrics Society. JAMA 1997, 278:1363−1371

3.TERI L, LOGSDON RG, McCURRY SM. The Seattle Protocols: Advances in behavioral treatment of Alzheimer’s disease. In: Vellas B, Fitten LJ, Winblad B, Feldman H, Grundman M, Giacobini E (eds) Research and practice in Alzheimer’s disease and cognitive decline. Serdi Publisher, Paris, 2005:153−158

4.SCARMEAS N, LUCHSINGER JA, SCHUPF N, BRICKMAN AM, COSENTINO

S, TANG MX ET AL. Physical activity, diet, and risk of Alzheimer disease. JAMA 2009, 302:627−637

5. BENNETT S, GRANT MM, ALDRED S. Oxidative stress in vascular dementia and Alzheimer’s disease: A common pathology. J Alzheimers Dis 2009, 17:245−257

6. LANGE-ASSCHENFELDT C, KOJDA G. Alzheimer’s disease, cerebrovascular dysfunction and the benefits of exercise: From vessels to neurons. Exp Gerontol 2008, 43:499–504

7. SWAIN RA, HARRIS AB, WIENER EC, DUTKA MV, MORRIS HD, THEIEN BE ET AL. Prolonged exercise induces angiogenesis and increases cerebral blood volume in primary motor cortex of the rat. Neuroscience 2003, 117:1037−1046

8. BUCHNER DM, LARSON EB. Falls and fractures in patients with Alzheimer-type dementia. JAMA 1987, 257:1492−1495

9. DVORAK RV, POEHLMAN ET. Appendicular skeletal muscle mass, physical activity, and cognitive status in patients with Alzheimer’s disease. Neurology 1998, 51:1386−1390

10. KRENZ C, LARSON EB, BUCHNER DM, CANFIELD CG. Characterizing patient dysfunction in Alzheimer’s-type dementia. Med Care 1988, 26:453−461

11. OLESKE DM, WILSON RS, BERNARD BA, EVANS DA, TERMAN EW. Epidemiology of injury in people with Alzheimer’s disease. J Am Geriatr Soc 1995, 43:741−746

12. ROLLAND Y, RIVAL L, PILLARD F, LAFONT C, RIVÉRE D, ALBARÉDE J ET AL. Feasibility [corrected] of regular physical exercise for patients with moderate to severe Alzheimer disease. J Nutr Health Aging 2000, 4:109−113

13. FANG Y. Guiding research and practice: A conceptual model for aerobic exercise training in Alzheimer’s disease. Am J Alzheimers Dis Other Demen 2011, 26:184−194

14. CHANG JT, MORTON SC, RUBENSTEIN LZ, MOJICA WA, MAGLIONE M, SUTTORP MJ ET AL. Interventions for the prevention of falls in older adults: Systematic review and meta-analysis of randomised clinical trials. BMJ 2004, 328:680

15. KEYSOR JJ. Does late-life physical activity or exercise prevent or minimize disablement? A critical review of the scientific evidence. Am J Prev Med 2003, 25(Suppl 2):S129−S136

16. McCURRY SM, GIBBONS LE, LOGSDON RG, VITIELLO MV, TERI L. Nighttime insomnia treatment and education for Alzheimer’s disease: A randomized controlled trial. J Am Geriatr Soc 2005, 53:793–802

17. McCURRY SM, PIKE KC, LOGSDON RG, VITIELLO MV, LARSON EB, TERI

L. Predictors of short- and long-term adherence to a daily walking program in persons with Alzheimer’s disease. Am J Alzheimers Dis Other Demen 2010, 25:505−512

18. NETZ Y, WU MJ, BECKER BJ, TENENBAUM G. Physical activity and psychological well-being in advanced age: A meta-analysis of intervention studies. Psychol Aging 2005, 20:272−284

19. SPIRDUSO WW, CRONIN DL. Exercise dose-response effects on quality of life and independent living in older adults. Med Sci Sports Exerc 2001, 33(Suppl 6):S598−S608

20. WILLIAMS CL, TAPPEN RM. Effect of exercise on mood in nursing home residents with Alzheimer’s disease. Am J Alzheimers Dis Other Demen 2007, 22:389−397

21. KALBACK W, ESH C, CASTAÑO EM, RAHMAN A, KOKJOHN T, LUEHRS DC ET AL. Atherosclerosis, vascular amyloidosis and brain hypoperfusion in the pathogenesis of sporadic Alzheimer’s disease. Neurol Res 2004, 26:525−539

22. PURNELL C, GAO S, CALLAHAN CM, HENDRIE HC. Cardiovascular risk factors and incident Alzheimer disease: A systematic review of the literature. Alzheimer Dis Assoc Disord 2009, 23:1−10

23. REGAN C, KATONA C, WALKER Z, LIVINGSTON G. Relationship of exercise and other risk factors to depression of Alzheimer’s disease: The LASER-AD study. Int J Geriatr Psychiatry 2005, 20:261−268

24. JAK AJ. The impact of physical and mental activity on cognitive aging. Curr Top Behav Neurosci 2012, 10:273−291

25. NATION DA, HONG S, JAK AJ, DELANO-WOOD L, MILLS PJ, BONDI MW ET AL. Stress, exercise, and Alzheimer’s disease: A neurovascular pathway. Med Hypotheses 2011, 76:847−854

26. PLOUGHMAN M. Exercise is brain food: The effects of physical activity on cognitive function. Dev Neurorehabil 2008, 11:236−240

27. DESLANDES A, MORAES H, FERREIRA C, VEIGA H, SILVEIRA H, MOUTAR ET AL. Exercise and mental health: Many reasons to move. Neuropsychobiology 2009, 59:191−198

28. VAN UFFELEN JG, CHINAPAW MJ, VAN MECHELEN W, HOPMAN-ROCK M. Walking or vitamin B for cognition in older adults with mild cognitive impairment? A randomised controlled trial. Br J Sports Med 2008, 42:344−351

29. BAKER LD, FRANK LL, FOSTER-SCHUBERT K, GREEN PS, WILKINSON CW, McTIERNAN A ET AL. Effects of aerobic exercise on mild cognitive impairment: A controlled trial. Arch Neurol 2010, 67:71−79

30. TERI L, GIBBONS LE, McCURRY SM, LOGSDON RG, BUCHNER DM, BARLOW WE ET AL. Exercise plus behavior management in patients with Alzheimer disease: A randomized controlled trial. JAMA 2003, 290:2015−2022

31. HOOGHIEMSTRA AM, EGGERMONT LH, SCHELTENS P, VAN DER FLIER WM, SCHERDER EJ. Exercise and early-onset Alzheimer’s disease: Theoretical considerations. Dement Geriatr Cogn Dis Extra 2012, 2:132−145